Bilgi, tarih boyunca önemli olmuştur. Özellikle 19. yüzyıldan sonra, bilginin kullanılması, üretilmesi ve işlevselselliği daha da önem kazanmıştır. Sosyal bilgilerin de 19. yüzyıldan itibaren önemini arttırması, toplumsal olayların belirlenmesi ve çözümlenmesi sürecini hızlandırmıştır. Zamanla eğitim-öğretim kurumlarına giren sosyal bilgiler dersi bu süreçte önemli bir rol almıştır.

Sosyal bilgiler nedir? sorusu sorulduğunda ilk verilen cevaplar arasında; "tarih, coğrafya ve vatandaşlık bilgisi konularının birlikte anlatıldığı ders" tanımı görülmektedir. 2005 yılına kadar sosyal bilgiler derslerinde, bir ünite tarih, bir ünite coğrafya konularının işlendiği dikkatte alınırsa, bu tanımların söylenmesine çok şaşırmamak gerekir. Sosyal bilgilerin sadece tarih, coğrafya ve vatandaşlık konularından ibaret olmadığının anlatılabilmesi için sosyal bilgilerin temellerini ve sosyal bilgileri oluşturan disiplinleri tanımak önem kazanmaktadır.

Sosyal bilgilerin birçok amacı vardır. Bu amaca ulaşabilmek için birçok disiplinden de yararlanılmaktadır. Bu süreç disiplinler arası işbirliği ve disiplinler arası yaklaşımı da gerekli kılmaktadır. Çünkü toplumsal olaylar birçok disiplini ilgilendirebilmektedir. Bir olaya, tarihçi kendi açısından, felsefeci kendi açısından, din bilimcisi kendi açısından, psikolog kendi açısından bakarsa sağlıklı bir analiz ve tespitte bulunulmuş olamaz. Bu nedenle sosyal bilgilerin temellerini oluşturan disiplinlerin bilinmesi ve bu disiplinlerin sosyal bilimler içindeki yerinin kavranması faydalı olacaktır. Ülkemizde 2003 Kasımında hazırlıkları başlayan ve 2005 yılında uygulanmaya başlanan sosyal bilgiler programında da disiplinler arası işbirliğinin önemli bir yer tuttuğu görülmektedir.

Bu kitabın hazırlanması aşamasında; sosyal bilgiler derslerini okutacak öğretmen adaylarının ve öğretmenlerin ihtiyaç duyabileceği bilgilere yer verilmeye çalışılmıştır. Bu eserin ortaya çıkmasında ülkemizin çeşitli üniversitelerinde görev yapmakta olan birçok akademisyenin katkısı olmuştur. Emeği geçen herkese teşekkürü borç biliriz. Kitabın basım aşamasında emeği geçen Servet SARIKAYAya ve PEGEM Akademi çalışanlarına teşekkür ederiz.

Çalışmanın sosyal bilgiler öğretimi alanında emek veren tüm eğitimcilere faydalı olması dileğiyle...

Prof. Dr. Refik TURAN & Yrd. Doç.Dr. Kadir ULUSOY

Ekim-2011