Her birey, bulunduğu sosyal ortamda türlü türlü ihtiyaçlarını düşünce ve duyguları ana diliyle anlar, anlatır. Günün her zaman diliminde yaşadığımız olay ve durumlara anlam verip seslerle ifade ederken dilin kavram dünyasında bir dünya kurarız. Gördüğümüz, duyduğumuz; tanıdığımız, tanımladığımız bir dünyadaki her şeyi sesler ve sözlerin dünyasında yaşar ve yaşatırız. Dilin dünyası, düşüncenin hatta gerçekliğin dünyası olarak bizlere birçok bilgi ve deneyimi tanımlamamıza yol açar. Toplumsal dayanışmayı, paylaşmayı ya da çatışmayı; aynı görüşü savunmayı, farklı görüşlere sahip olmayı, yaşamın her karesinde buluşmayı dilin söz sayfasında gerçekleştiririz. Dil, “söz”e dönüştürüldüğünde ortak anlamlarda buluşulur, zihinler ve gönüller birbirine açılma ve tanışma fırsatı bulur. Tanımanın, “tanışma olma”nın ve “işi kolay kılma”nın ince yolu, sözü güzel söylemekten geçer. Bunun için de her zihnin ve gönlün benimsediği “anlamlar”da buluşulması, “söz”ün güzel ve doğru söylenmesi gerekir.

Öğrenmek istediklerimizi, öğretmek istediklerimizi; sormak istediklerimizi, sorguladıklarımızı; tanıtmak istediklerimizi, tanımak istediğimizi; karşı çıktıklarımızı, savunduklarımızı; sevgilerimizi, övgülerimizi, öfk elerimiz, özlemlerimizi, inandıklarımızı, inanmadıklarımızı, yaşamın sağında solunda kalmış ne varsa her şeyi konuşarak ifade eder, paylaşırız. Bunların paylaşıma dönüştürülebilmesi, sözlü iletişimin en etkili ve sağlıklı kurulabilmesi için “güzel konuşmak” gerekir. Hayattan haz alabilmek, doğru anlayabilmek ya da anlatabilmek için “söz”ü güzel ve doğru söylemek gerekir. Her bireyin içinde bulunduğu toplumun hazlarını, hislerini, heyecanlarını yeterince duyabilmesi ve özümseyebilmesi için “söz” en güzel söylenmelidir. Düşünce ve duyguların sağanağında sesler ve sözler, estetik kaygıyla ifade edilince hayat güzel ve anlamlı olur.

Hayatın bütün güzellikleri, gizemi, “söz” güzel söylenince anlam ve değer kazanır. Söz güzel söylenince gönüller arasında köprüler kurulur. Bu yüzden de güzel konuşmak, güzel konuşmayı, hava gibi su gibi bir ihtiyaca dönüştürmek birey olabilmenin bir gereğidir. İnsanların birbirlerini anlamalarında, ortak his ve heyecanlar yaşamalarında en etkili yol, güzel konuşmaktır. Güzel konuşabilmek için de ana dilin doğru edinilmesi, dili güzel ve etkili kullanma bilincinin bireylere kazandırılması gerekir. Konuşma eğitimine, hayatın her döneminde formal ya da informal eğitim alanlarında yer verilerek bu hedefl er gerçekleştirilebilir.

Dil, doğru kullanıldıkça bireylerde ana dilini doğru kullanma bilinç ve alışkanlığı gelişir. Doğru düşünme, doğru ifade etme anlayışı toplumsal kültüre dönüştürüldüğünde dilin güzel kullanılmasına yönelik hassasiyetler de geliştirilir. Bu hassasiyetlerin gerçekleştirilebilmesi genelde dil eğitimi, özelde ise konuşma eğitiminin ailede, okulda yeterince önemsenmesine bağlıdır. Her birey, ana dilin seslerini, sözlerini, cümlelerini ölçünlü dilin kurallarına göre kullanma alışkanlığı ve gayretinde olmalıdır.

Seslerin, sözcüklerin doğru kullanılması ve her bireyin kendini en güzel şekilde ifade edeceği kelime hazinesine sahip olması güzel konuşmanın temel ilkelerindendir. Güzel konuşmak doğru vurgu, güzel bir ezgi ve işitilebilir ses yüksekliğinde konuşabilmek demektir. Sesleri ve sözcükleri kırmadan, dökmeden, savurmadan düşünerek söylemek güzel konuşmanın adabındandır. Güzel konuşmak sadece dil kurallarına bağlı bir anlayış olarak ele almak yeterli olmaz. Sözün söylenişinde nazik ve kibar davranmak; sakin, doğal ve samimi olmak gerekir. Muhataba değer verme, sözü yerinde ve doğru söyleyebilme, yeterince, az ve öz konuşabilme erdemini kazanınca ortak anlamlara ulaşılır, kelimeler ruh dünyamızda hoş esintiler ve tedailer oluşturur.

“Konuşma Eğitimi” başlığını taşıyan bu eserde dil olgusunun, işlevi, anlamı, kullanıma yönelik boyutu akademik bir anlayışla tanıtılmaya çalışıldı. Güzel konuşmanın dil kuralları, ses ve söyleyiş, duyuşsal etkenler ve konuşmayla ilgili türlere yer verilerek dilin kullanıma yönelik bir olgu olacağı anlayışı yansıtılmaya çalışıldı. Bu eserde, Türkçemizi güzel konuşmak, “söz”ü güzel söylemek arzu ve iştiyakında olanlara kendi anlayışımız kıvamında daha çok teorik bilgiler verilmesi hedefl enmiştir. Ses ve söyleyiş bölümünde teorik bilgilerle birlikte uygulamalara da yer verilmiştir. Bu eserin, Türkçemizi güzel konuşma istek ve bilincinin oluşturulması yolunda bir katre olması düşüncesiyle!..